DiliPost.com- Liu husi Diálogu Estudante Universitário Timor-Leste(EUTL) urjente ho Prezidente Repúblika(PR) hetan duni rezulta katak Prezidente apoiu 100% halakon Lei Pensaun Mensal Vitalisia(LPMV) Lei ne’e sei la lori ba Tribunál tanba Prezidente sei estuda, PR sei kontaktu orgaun soberania sira atu halo diálogu.
PR José Ramos Horta hateten, ohin ho oan sira representa movimento estudante popular ne’ebé halo manifestasaun pasífiku síviku iha loron hira nia laran, konsege duni hamate tiha lei balun ne’ebé opiniaun públika balun uluk kedas la konkorda LPMV.
” Sira nia ezijensia ida mak hapara sosa kareta, ita temi bebeik prado mais la’os prado de’it prado, lapresija duni gasta osan demais, ida fali hare polítika governo nian tau prioridade ho financiamento.
, orsamentu ne’ebé tau-matan ba Edukasaun dezenvolvimento rural para hatun kiak iha rai laran, Nu’udar Prezidente nu’udár sidadaun ne’e mos ha’u fiar no konkorda 100%,” hateten PR Ramos-Horta ba jornalista sira iha Palásiu Prezidente Aitarak-Laran, foin lalais ne’e.
Xefe Estadu hatutan agora mak simu Lei mai husi Parlamento Nasional(PN) foin le’e lalais de’it, ohin duni buka to’ok ko’alia Primeiru-Ministru Xanan Gusmão, nu’udar PR ho PM Parlamento Nasional(PN) no eis Tituláres ou orgaun soberania tenke halo dialogu konsulta malu maske ida-idak ho nia knaar.
” Ha’u nia parte simples promulga ou la promulga, maibe promulga duni kalae, ha’u tenke le’e didi’ak lai, ha’u foin dadaun haree parese laiha problema konstituisional, oan matenek sira esplika ba ha’u kona-ba lei ne’e, ha’u kontente di’ak duni sira la’ós manifestasaun arbiru laiha ezijénsia ne’ebé lo’os justu, ha’u nu’udar Prezidente iha liur sempre gava Timor iha mundu tomak,” sunliña PR.
PR kontente sira halo Manifestasaun tanba sira nia ezijensia reflekte sentimentu sosiedade tomak, tanba ne’e mak Parlamento aprova lalais lei sira ne’e no muda. Fo parabéns ba sira husu kontinua nafatin halo vijilánsi.
“Ha’u nafatin tau matan ba sira nia kontribuisaun, ita hotu nia kontribuisaun ba ita nia rai moris nafatin iha dame, iha dezenvolvimentu di’ak liu tan ekuitativu, ha’u hanoin eleisaun bo’ot ida no oportunidade di’ak ida tanba orsamentu jeral estado(OJE) lori ba Parlamento, joven sira akompaña governo mos tau atensaun bo’ot ba ejizensia sira hateten ne’e, ha’u konkorda 100%, tenke haree didi’ak dezenvolvimento rural tau-matan ba edukasaun,” sunliña PR.
Prezidente uluk kedas ko’alia bebeik ba no defende mestre sira, bu’at ida hakfodak kontra LPV mak deputadu ida ou menbro governo ida servisu tinan 5 de’it simu pensaun vitalisia, mais mestre iha foho eduka oan bein oan sira tinan 50 servisu todan, maibe sira nia vencimento 200 dolae ou 300 dolar, depois sira hamos lixu iha ospital ne’e.
Tanba ne’e haree bu’at sira ne’e la justu duni, joven sira iha razaun, agradese sira nia intervensaun para kurije bu’at ne’e, parabéns ba governo liliu PM Xanana, tanba Xanana desde 2007 nia hatudu kedan la konkorda pensaun vitalisia(PV) ne’e, nia ko’alia kontra ida ne’e.
” Ita muda ida ne’e komformi lei ne’ebé aprova ne’e, aktu formal ha’u atu asina aban ou segunda feira, ha’u fiar katak la presiza ba Tribunal Rekursu, bu’at ne’ebé ha’u le’e tiha ona oituan laiha problema konstituisional iha ne’eba, maibe ha’u sei fila fali,” katak Xefe Estadu.
Ramos-Horta dehan Prazu ba promulga ne’e normalmente fulan ida, tanba iha servisu barak, bu’at ne’e sei le’e fila fali, jurista Prezidente nia le’e fila fali, ohin kalan ba ko’alia ho Xanana depois aban asina ona, asina promulga ona depois sai iha jornal Repúblika.
Iha fatin hanesan Porta-voz Estudante Universitário Timor-Leste(EUTL) Natalizio Nunes Martins dehan, depois konvoiu husi Eutl hetan kontaktu husi Prezidente Repúblika(PR) liu husi Asesor sira atu bele halo diálogu ho PR.
Iha diálogu ne’e Eutl aprezenta ba PR ho ejizensia sira ne’ebé dadauk ne’e Eutl ezije ba Parlamentu Nasionál(PN) principalmente aprezenta konaba Lei pensaun mensal Vitalisia(LPMV) ne’ebé aprova ho husi PN sei submete mai iha PR atu bele promulga lei refere.
” iha diálogu ne’e ami aprezenta problema barak akontese iha ita nia rai nune mos Prezidente preukupa ho ida ne’e, Prezidente hateten ba ami ida ne’e mak ita tenke halo iha ita nia rai nune bele kontribui ba dezenvolvimentu agora no futuru oin mai,” katak Martins.
PR ko’alia ho Eutl nia aseita halakon LPMV, PR hateten ba Eutl katak nia konkorda bele halakon ona LPMV, Prezidente sei haree lei ne’e tama mai, Prezidente mos uza nia kompeténsia para promulga Lei refere, atu nune’e halakon ona LPMV ne’ebé iha.
Ohin hateten ba PR katak ezijénsia povu maubere nian mak halakon LPV, Prezidente mos konkorda ona ida-ne’e tanba saida mak Eutl aprezenta ba, PR hateten katak apoiu 100% tenke halakon ona LPMV. Tanba ne’e husu povu maubere saida mak PR deklara ida ne’e deklara ba povu no estudante, deklara ne’e ba povu tomak.
Saida mak Prezidente tenke halo ba oin, uza nia kompeténsia tomak atu bele promulga ona lei ne’e, nune’e lei ne’e hamate ona LPMV, ba oin la hare ona LPMV ne’e labele existe ona hateten katak adeus LPMV no benvindo poupansa ba OJE ba setores produtivo sira.
Prezidente promulga ona sei la lori ona ba Tribunal, púablika iha jornal Repúblika(JR) atu bele hamate ona LPMV, ida ne’e mak PR nia pozisaun atu bele uza nia kompeténsia para promulga Lei ida ne’e. Ida ne’e mak deklarasaun PR nian.(Aza)
