Dílipost.com, 18 Novembru 2026—Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, to’o fali iha Dili, iha Tersa-feira (17/11/2026), hafoin hala’o misaun diplomátika multinasionál ne’ebé kobre nasaun ha’at Repúblika Koreia, Béljika, Fransa no Emiradus Árabes Unidus (EAU), ho objetivu atu hametin relasaun diplomátika, dezenvolve parseria estratéjika no buka oportunidade foun ba dezenvolvimentu ekonómiku Timor-Leste.
Iha vizita Estadu ofisiál dahuluk ba Repúblika Koreia, iha Seul, Prezidente Ramos-Horta hetan kompromisu atu aumenta kuota edukasionál no bolsa estudu ba estudante Timoroan sira iha universidade iha Koreia. Vizita ne’e mós fó atensaun ba bem-estar traballadór Timoroan na’in-7.000 ne’ebé servisu iha nasaun ne’e.
Aleinde ne’e, Governu no setór enerjia Repúblika Koreia hatudu interese atu partisipa iha dezenvolvimentu estratéjiku projetu gás Greater Sunrise.
Hafoin remata vizita iha Koreia, Prezidente kontinua ba Bruxelas, Béljika, atu partisipa no hato’o diskursu iha Asembleia Parlamentár Paritária Organizasaun Estadu Áfrika, Karaíbas no Pásifiku no Uniaun Europeia (OACPS–UE), hodi hametin Timor-Leste nia pozisaun iha arena multilaterál.
Tuirmai, iha Paris, Fransa, Prezidente Ramos-Horta hala’o enkontru bilaterál ho Prezidente Emmanuel Macron, hodi hametin amizade no kooperasaun entre nasaun rua.
Enkontru ne’e marka ho troka kondekorasaun nasionál aas liu entre lider na’in-rua. Prezidente Macron fó Grã-Cruz da Légion d’honneur ba Prezidente Ramos-Horta, enkuantu Xefe Estadu Timor-Leste entrega Grande-Colar da Ordem de Timor-Leste ba Prezidente Fransa.
Prezidente Ramos-Horta remata ninia misaun diplomátika iha Abu Dhabi, ho enkontru ofisiál ho Prezidente EAU, Sua Alteza Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan, atu hametin parseria estratéjika entre nasaun rua.
Iha deklarasaun ba média iha salaun VIP Aeroportu Internasionál Presidente Nicolau Lobato, iha Tersa-feira (17/11/2026), Prezidente Ramos-Horta hateten katak lideransa EAU kompromete atu avansa parseria iha área prioridade nasionál Timor-Leste nian.
“Hodi hatudu apoiu ba prioridade nasionál Timor-Leste nian, lideransa EAU nian kompromete atu avansa parseria iha Greater Sunrise, refinansiamentu kapitál ba Aeroportu Internasionál Presidente Nicolau Lobato, dezenvolvimentu agrikultura, no konstrusaun ospitál espesializadu kardiolojia no hotél de luxu sira,” dehan Prezidente Ramos-Horta.
Nia esplika katak kompromisu sira-ne’e sei sai baze ba delegasaun ministeriál ne’ebé sei lidera hosi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão, atu formaliza akordu bilaterál sira.
“ ne’ebé estabelese baze ba delegasaun ministeriál ne’ebé sei lidera hosi Primeiru-Ministru Xanana Gusmão atu formaliza akordu bilaterál sira-ne’e,” dehan Xefe Estadu.
Durante vizita iha Abu Dhabi, Prezidente Ramos-Horta mós vizita kampamentu Desert Safari, atu observa modelu dezenvolvimentu turizmu ne’ebé bazeia ba kultura tradisionál Beduínu.
Esperiénsia ne’e bele sai referénsia ba Timor-Leste atu dezenvolve turizmu sustentável, promove patrimóniu kulturál no diversifika ekonomia nasionál.
Misaun diplomátika ba nasaun ha’at ne’e remata ho kompromisu no oportunidade foun ba kooperasaun internasionál, investimentu no dezenvolvimentu estratéjiku Timor-Leste nian.
Jornalista: Anita Silva


















