Dílipost.com, 14 Novembru 2026– Milena Pires pré-anunsia nia intensaun atu kandidata nu’udar independente ba Prezidente Repúblika Timor-Leste ba mandatu 2027–2032, ho kompromisu atu kontinua serví povu no asume responsabilidade lideransa iha períodu tranzisaun jerasionál.
Anúnsiu ne’e hala’o iha salaun Arquivu no Muzeu Rezisténsia Timorense, iha Dili, Sábadu (14/11/2026). Milena hatete katak prosesu formalizasaun kandidatura sei hala’o bainhira Prezidente Repúblika dekreta data eleisaun.
“Ohin loron ho onra boot ha’u hakarak anunsia ba ita hotu-hotu ha’u nia intensaun atu aprezenta ha’u nia kandidatura, nu’udar kandidata independente ba Prezidente Repúblika ba mandatu 2027–2032. Ha’u sei halo ida-ne’e bainhira Prezidente Repúblika dekreta data eleisaun no prosesu formalizasaun kandidatura sei hala’o,” Milena deklara iha Sábadu ohin.
Nia esplika katak desizaun atu kandidata-an la’ós ho intensaun atu buka podér polítiku ka priviléjiu, maibé tanba hakarak kontinua serví povu Timor-Leste.
“Ha’u hakarak fó hatene ba ita-boot sira katak ha’u foti pasu ida-ne’e la’ós atu buka podér polítiku ka priviléjiu saida de’it. Ha’u to’o iha desizaun ida-ne’e ho vontade tomak atu bele kontinua serví ita-nia povu no asume responsabilidade tomak, karik hetan fiar hosi povu, ho humildade, integridade, kompaxaun no empatia,” nia dehan.
Milena hatete katak Timor-Leste agora enfrenta tranzisaun importante iha lideransa nasionál, hosi jerasaun ne’ebé lidera luta ba independénsia ba jerasaun foun ne’ebé sei simu responsabilidade atu forma futuru nasaun.
“Ita hotu nia dezafiu mak oinsá ita bele kontinua harii dezenvolvimentu ne’ebé bazeia ba eransa estraordinária ida-ne’e, prezerva valor no vizaun tomak hosi ita-nia fundador sira, no garante katak bainhira ita tama ba kapitulu foun iha lideransa, ita sei la lakon dalan, maibé kontinua lori ho matenek, integridade no kompromisu tomak ba ita-nia povu nia moris di’ak no Timor-Leste nia kontinuidade nu’udar nasaun soberanu ida,” nia afirma.
Iha eventu ne’e, reprezentante Movimentu Forsa Trabalhadores Timor-Leste, Almerio Vila Nova, hatete katak traballadór sira deside atu fó apoiu ba Milena Pires tanba sira hakarak lori luta traballadór nian liuhosi dalan polítiku.
“Ami hanesan traballadór deside atu integra konseitu luta ne’e liuhosi dalan polítiku. Bainhira mana Milena Pires foti desizaun atu kandidata-an, ami sei fó apoiu ba nia, tanba ami konsidera nia iha integridade no empatia atu rona no luta hamutuk ho traballadór sira-nia mehi,” Almerio dehan.
Reprezentante juventude, Rivaldo Branco, mós hato’o apoiu hosi jovem sira. Nia konsidera juventude hanesan parte importante iha futuru nasaun, ho enerjia, ideia no esperansa atu kontribui ba dezenvolvimentu.
“Orgullu tebes tanba bele reprezenta jovem sira no lori sira-nia lian atu fó apoiu ba mana Milena Pires ne’ebé sei kandidata-an ba Prezidente Repúblika ba períodu 2027 to’o 2032,” Rivaldo dehan.
Biografia
Milena Pires moris iha 19 Juñu 1966, iha Dili, Timor Portugés. Tuir nia perfil biográfiku, nia sai hosi Timor-Leste ho idade tinan neen iha 1975, hamutuk ho família, no buka refújiu iha Austrália durante okupasaun Indonézia.
Iha Austrália, nia envolve an iha servisu komunitáriu liuhosi Konsellu Timoroan Austrália (TAC), atu ajuda komunidade Timoroan sira ne’ebé hela iha diáspora.
Iha luta diplomátika ba autodeterminasaun Timor-Leste, Milena partisipa iha fórum internasionál sira atu hato’o denúnsia kona-ba violasaun direitu umanu. Nia mós partisipa iha Komité 24 Nasoins Unidas no Konferénsia Mundiál Feto iha Beijing, no envolve an iha apoiu ba Timoroan sira ne’ebé sofre trauma.
Depois referendum 1999, nia kontinua kontribui ba prosesu harii nasaun, inklui servisu nu’udar Vise-Prezidente Konsellu Nasionál durante Administrasaun Tranzitória ONU.
Iha 2001, Milena eleitu nu’udar membru Assembleia Konstituinte hosi Partidu Sosial Demokrátiku (PSD), no partisipa iha prosesu elaborasaun Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste. Nia mós servisu iha Parlamentu Nasionál primeiru.
Iha área direitu feto, nia servisu nu’udar Diretora Fundu Dezenvolvimentu Nasoins Unidas ba Feto (UNIFEM) iha Timor-Leste durante tinan lima. Iha 2010, nia eleitu ba Komité Nasoins Unidas kona-ba Eliminasaun Diskriminasaun Hasoru Feto (CEDAW), no hala’o knaar ne’e to’o 2014.
Iha 2016, Milena nomeia nu’udar Reprezentante Permanente Timor-Leste ba Nasoins Unidas iha Nova Iorke, no reprezenta nasaun iha nível diplomátiku internasionál to’o 2020.
Iha 2023, nia tama ba setór privadu nu’udar Diretora Ezekutiva (CEO) Grupu East Timor Trading, kontinua envolve an iha atividade dezenvolvimentu ekonómiku.
Iha 2026, Milena kontinua hala’o atividade públika, inklui partilha esperiénsia kona-ba partisipasaun feto iha polítika no podér lokál ho membru Asosiasaun AFEHDC iha Suku Matai, Maucatar, Munisípiu Kovalima, iha 15 Setembru.
Pré-anúnsiu kandidatura ne’e hatudu katak Milena Pires sei tama iha prosesu preparasaun ba eleisaun prezidensiál 2027–2032, enkuantu prosesu formalizasaun kandidatura sei hein desizaun ofisiál kona-ba data eleisaun.
Jornalista: Anita Silva


















