BAUCAU (DiliPost.Com)-Folin foos ne’ebé oras ne’e, daudaun kontinua sa’e iha territóriu laran tomak liu-liu iha Munisípiu Baucau iha inan feton barak barak mak la bele sosa saka tomak, tanba orsamentu la to’o.
Tu’ir, inan Alda Monteiro husi Aldeia Ana-Ulo, Suku Bahu obrigadu tenke sosa ho haknauk iha Merkadu atu augenta ba moris. Tanba, la iha kbi’it atu sosa foos ho saka tomak iha Loja no ‘Kios’.
Inan Alda Monteiro konta ho matan been, folin foos ne’ebé nafatin sa’e fó impaktu liu ba sira. Tanba, hanesan komunidade kbi’it la’ek defisil atu sosa tanba la iha osan, entaun husu Governu presiza kontrola atu normaliza hikas folin foos.
Alda Monteiro hatutan, kbi’it ne’ebé la to’o no situasaun moris Uma Kain (UK) enfrenta. Dala ruma tenke ba husu ajuda vizinus sira hodi fó netik foos kopu 1 ou 2 hanaruk vida moris, se la’e bele mate tan hamlaha. Atu responde ba nesesidade moris loron balun tanba susar liu ba osan atu sosa foos.
Foos agora nia folin sa’e liu, la hatu’un,”ami han saida, hau mos ferik hanesan ne’e, ami orasida hola foos hakna’uk iha Merkadu $ 2.00, foin te’in han no halo sedok han hamutuk ho bei oan sira.
Tanba, ha’u forsa la iha entaun husu Governu atu hatu’un foos ninia folin. Tanba, durante ne’e moris ho haknauk ho $ 2.00-$ 3.00, bainhira la iha tenke ba deve ema nia foos,”halerik Alda iha ninia Rezidensia Vila-Nova. Kinta-feira (19/10/2023).
Tanis Tan Etu
Alda Monteiro hatuten, sente triste tanba kbi’it la to’o atu sosa foos, tanba ne’e, sosa haknauk atu auguenta ba loron balun de’it. Maibé, kuaze oras barak sira tenke kastigu an ou futu ho sintu. Uainhira tempu kalan bei oan sira tanis ba etu, avo Alda Monteiro da’an fehuk no ai-farina hodi tahan ba moris.
Hanesan povu kbi’it la’ek atividade ne’ebé Avo Alda hala’o hamutuk ho bei oan sira sosa aqua mamuk iha sidade Baucau hodi fa’an ho folin $ 0.10 centavus, ba aqua ki’ik 6 no boot 3 ho nia folin $ 0.10 centavus, sai rendimentu hodi utiliza ba sosa foos hakna’uk iha Merkadoria.
Foos Kopu 1
“Ha’u sente triste tanba sosa foos haknauk lata 1-2, dala ruma bei oan barak han de’it loron ida. Ho ida ne’e, rekomenda ba Governu atu hare’e to’ok ami povu kbi’it laek sira, Governu dehan tau matan ba povu, tau matan saida, imi la hatu’un foos nia folin ne’e, oinsa ami sosa hemu han, imi hasa’e hela de’it folin foos, ami kbi’it la’ek han hemu la iha, loron kalan hananu-halerik de’it hanesan ne’e.
Tanba, ami povu iha mak Governu sa’e, imi Governu idak-idak sa’e de’it, ha’u agora moras la ba hili ona aqua. Maibé, ha’u nia bei oan sira mak nafatin ba hili aqua,”tenik Avo Alda.
Tempu hanesan Loja nain Misterius Baucau Marcelino Joaquin Pinto Justifika, foos marka Gostu Loos 25kg, fa’an ba kliente $ 18.50, tanba sosa iha Kompañia distributor iha Nasionál fa’an ho $ 17.50.
Planu
Nia informa, uainhira Estadu no Governu planu atu fó subsidiu ba Kompañia Importador hodi hatu’un folin foos hanesan mos Kompañia Stockesing iha Munisípiu prontu koopera hodi normaliza fali folin foos.
Foos agora,”ami sosa iha Kapital Dili ho marka Gostu Loos ne’e, $ 17.50, Globus India $ 17.50, ami fa’an iha Baucau $ 18.50. Nafatin mantein uainhira iha mudansa ona ami foin bele hatu’un nia folin.
Foos ne’ebé ami fa’an iha ne’e, Gostu Loos 25kg, $ 18.50, Globus India 25kg $ 18.50 no Manu Vitoria 25kg, $ 17.50,”klarifika Marcelino Joaquin.
Governu La Ta’u Importansia
Enkuantu, Loja Nain Andi Makmur Adão Noe Neto Fraga ‘Sakunar Lemorai’ akresenta, IX Governu Konstituisionál mak la ta’u importansia atu normaliza folin foos iha Nasionál hanesan Emprezariu iha Munisípiu kontinua fa’an tu’ir folin foos tu’ir Kompañia distribuitor sira.
Foos agora daudaun ho medida 25kg,”ami fa’an ba $ 18.50 no 30 kg, $ 22.50, tanba,”ita nia Governu Anterior primeiru to’o IX Governu ne’ebé Lideradu husi Maun Boot Xanana (MBX), no Prezidente Republika (PR), Dr. Jose Manuel Ramos Horta.
Lei ida ne’ebé Antrior Governu Timor-Leste (TL), hahu hateten, Merkadu livre ne’ebé ami fa’an sasan tu’ir folin ne’ebé iha ona. Tanba, ami sosa mos ho nia folin sa’e. Tanba ne’e, IX Governu ta’u atensaun máximu,”haktu’ir ‘Sakunar Lemorai.
Enkuantu, tu’ir observasaun, komunidade iha Munisípiu Baucau maiória kontinua halerik ba folin foos ne’ebé daudaun ne’e, akontese tanba balun kbi’it la to’o atu sosa, tan ne’e Governu imediata ta’u importansia ba folin foos.
Reportazem: Calistro
