Servisu Ki’ik, Esperansa Boot: Agustino Dezenvolve Moris iha Merkadu Taibesi

Ekonomia, Nasional114 Views
banner 468x60

Dílipost.com, Loron 11 Maiu 2026 – Joven ida husi Ermera, agora hela iha Dili no hala’o moris iha Merkadu Taibesi liu husi fa’an tomate desde tinan 2017. Maski hasoru difikuldade hanesan tempu manas no udan, kolen nia kontinua esforsu loroloron atu sustenta nia família no nesesidade uma laran liu husi rendimentu ki’ik husi negósiu ki’ik ida ne’e.

Vendedor Agustino de Deus hateten, servisu iha setor informal liu husi fa’an tomate iha Merkadu Taibesi desde tinan 2017. Maski servisu ne’e simples, maibé mak sai dalan importante ida atu sustenta nia família no resolve nesesidade.

banner 336x280

Agustino hateten katak nia mai Dili ho objetivu ida klaru buka moris liu husi esforsu rasik, la depende ba ema seluk. Tomate ne’ebé durante nia fa’an mai husi Atambua no Baucau, no nia organiza iha baldi ki’ik hodi bele fa’an fasil ba komprador sira iha merkadu.

“Loron ida, karik di’ak, hau bele hetan osan $40 to’o $50. Maibé karik komprador la barak, dala ruma hau lori de’it osan ki’ik ba uma,” dehan Agustino.

Durante nia negósiu iha merkadu la fasil. Loron loron nia hasoru loron manas nomós kolen, no dala ruma mos problema hosi autoridade sira ne’ebé halo kontrola iha area merkadu.

Iha situasaun balun, sira tenke halai no taka fatin fa’an temporariamente, depois mai kontinua negósiu fali bainhira situasaun normal. Maski nune’e, Agustino la para. Nia konsidera servisu ne’e hanesan dalan ida ne’ebé bele ajuda família nia moris loroloron nian.

“Se la negósiu, la iha ema atu sustenta hau nia moris, Tanba ne’e, maske susar, hau tenke kontinua negósiu hodi sustenta familia,” espresa nia.

Nia mos dehan nia la depende ba ajuda hosi governu ka autoridade lokal sira, tanba nia hakarak prova katak ema bele moris liu husi esforsu rasik. Osan ne’ebé nia hetan nia uza atu sosa ai-han, selu nesesidade uma laran, no ajuda nia inan-aman iha Ermera.

Tuir Agustino, merkadu Taibesi iha papel importante tebes ba joven barak ne’ebé la hetan oportunidade servisu formál. Nia hanoin katak situasaun ekonomia iha Timor-Leste sei halo joven barak sai husi sira nia suku mai Dili atu buka oportunidade moris.

“Barak mak mai Dili tanba la iha servisu iha sira nia munisípiu nomós suku. Entaun merkadu mak sai dalan ida atu moris,” realsa nia.

Nia mos relata katak rendimentu sempre di’ak. Iha loron balun bele di’ak, maibé iha loron balun mos bele laiha komprador. Tenki adapta an ho kondisaun merkadu.

Maski difikuldade oioin, Agustino kontinua iha esperansa katak iha futuru nia bele aumenta nia negósiu ka hetan oportunidade servisu ne’ebé di’ak.

Nia hato’o mensajen importante ba juventude hotu-hotu iha país.

“Joventude sira tenke estuda no aprende ho di’ak. Bainhira ita jovem, ita tenke prepara ita nia an ba futuru. Tanba bainhira ita boot ona, la bele depende nafatin ba inan no aman. Futuru iha ita nia liman rasik,” nia hateten ho firmeza.

Agustino nia istória hatudu realidade jovem barak iha Timor-Leste ne’ebé tenke luta iha setor informal, maibé sei mantén esperansa atu hari’i moris di’ak liu iha futuru.

 

Jornalista  : Estajiariu Delfina Gusmão 

banner 336x280

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *