PN Budu LPV Sosa Prado

Ekonomia, Nasional1068 Views
banner 468x60

DiliPost.com-Reitór Magnífiku-Universidade da Paz (UNPAZ), kestiona Orsamentu $ 4.2 Milliaun atu sosa karreta ba Deputadu na’in-65 iha Uma Fukun Parlamentu Nasional (PN), di’ak liu hadi’ak Infraestrutura báziku duke sosa karreta hodi ba bosok povu ki’ik sira.

Aleinde ne’e, Deputadu PN la halo Lei, maibé budu nafatin Lei Pensaun Vitalisia (LPV), to’o ohin loron. Agora ta’u tan osan hodi sosa karreta.

banner 336x280

“Nein hanoin hala’o dezenvolvimentu ba Infraestrutura ou Estrada. Hanoin de’it ba sosa karreta,”konfesa Magnifiku Reitor UNPAZ, Adolmando Soares Amaral ba Jornalista iha Resintu Kampus UNPAZ, Segunda-feira ne’e.

Habosok

Reitór-UNPAZ-Adolmando hatutan, pozisaun orsamentu $ 4.2 Milliaun di’ak liu hala’o Infraestrutura báziku duke ba sosa kareta ba Deputadu sira. Tanba, tinan oin mai tan sira uza karreta Prado hodi ba habosok povu iha area remota. Tanba, sira presiza kareta hodi ba futuru hakarak nafatin previleizu hodi goza iha PN.

Se Deputadu sira obriga sosa dunik karreta Prado agora, depois sira hare’e fila-fali forsa organizasaun Sosiedade Sivil (SS), Akademista no povu sira hamri’ik hodi ejize fila-fali sira ninia direitu. “Ita hare’e Deputadu nia performe iha PN servisu la iha kompara ho Governu,”tenik Reitor UNPAZ-Adolmando.

Terrenu

Tanba, hare’e Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmao loron-loron tu’un direta ba rai rahun laran hodi halo fiskalizasaun. Hodi bainhira Deputadu-1 tu’un iha terenu. Rai rahun kona sira hanesan PM nune’e, karreta Prado la nesesáriu ba Deputadu sira.

Nia subliña, Pajero tinan hirak ba kotuk seida’uk a’at, Deputadu sira uza loron-loron Ba-Mai (BM), la’o tu’un sa’e hela, maibé hakarak sosa nafatin foun hodi ba bosok povu sira.

Indikasaun

Pajero tinan hirak ba kotuk seida’uk a’at, ohin loron sira se’i uza la’o tu’un sa’e, agora ne’e sira halo indikasaun forte oinsá, uza lakuza prado para tinan oin sira tun ba baze hodi habosok tan povu.

Sira hakarak dunik sosa karreta tanba sira hatene kondisaun Estrada iha Munisipiu a’at tanba servisu la hatene. Tanba, sira mak Aprova orsamentu ne’ebe Governu lori ba aprezenta iha PN.

Depois PN Aprova tiha orsamentu ba programa hirak ne’e, maibé la kontrollu, depois hanoin oinsá bele ta’u tan osan hodi sosa karreta. “Ita hanoin buat ne’e, la urjente ba Deputadu sira sa’e tanba Prado agora.

Tanba, Deputadu sira loron-loron la halo servisu, maibé sira ba tu’ur iha PN ne’eba de’it. Depois Governu aprezenta programa semanal, sira la halo intervensaun no la iha lojika. Maibe, sira husu tan orsamentu $ 4.2 Milliaun hodi sosa tan karreta ba sira hodi halo saida.

Previleizu

Orsamentu $ 4.2 Milliaun di’ak liu hala’o Infraestrutura báziku duke ba sosa karreta ba Deputadu sira. Tanba, tinan oin sira uza karreta Prado hodi ba habosok povu sira iha area remota nune’e, sira presiza karreta.
Ba futuru sira hakarak nafatin previleizu hodi goza iha PN.

”Ha’u husu ba Estudante sira hotu tenke koñese di’ak Deputadu-65 iha PN nune’e, tinan oin sira tu’un ba habosok povu oinsá tan,”nia informa.

Se Deputadu sira obriga sosa dunik karreta Prado sira se’i hare’e fila-fali forsa SS sira nian oinsa. Tanba,”ita hotu Timor-Oan hakarak iha paz, estabilidade no garantia dezenvolvimentu iha rai ida ne’e. Mais, Deputadu sira obriga hare’e Deputadu sira fila-fali forsa SS, povu no Organizasaun Naun Governental (ONG), hamri’ik hodi ezije sira ninia direitu,”salienta nia.

Planu

Maibé, antes ne’e, Sekretáriu Jerál Parlamentu Nasionál (SJPN), Edgar Sequeira Martins hateten, PN ezekuta ona ninia orsamentu no planu sosa karreta mós prosesu sira komesa la’o daudaun ona.

Tanba, eintermu globál PN ninia ezekusaun,”ami atinji ona 66%, kompostu husi ezekusaun atual, komprimisiu no obrigasaun totál 66%. PN ezekuta ona,”hateten SJPN-Edgar, bainhira aprezenta Orsamentu tinan-2026 iha Ministériu Finansas (MF), Ai-Tarak-Laran, Sesta-feira (22/08/2025),”nia dehan.

Final

Nia subliña, prosesu akizisaun viatura agora daudaun la’o hela iha Komisaun Nasionál Aprovizionamentu (CNA). Tenderizasaun iha ona rota final kuaze konklui ona. Espera iha fulan-1 ne’e, bele konklui, fulan oin mai Setembru bele asina kontratu depois se mak manán projetu bele halo servisu hodi hatama karreta mai PNN ba Deputadu sira.

Tanba, PN ninia tarjetu antes fin anu tinan-2025 karreta hirak ne’e, to’o ona TL bele fasilita Deputadu sira iha PN hodi bele hala’o servisu ho di’ak. Unidade viatura hirak ne’e, tu’ir númeru Deputadu-65 iha PN.

Sosa husi Nasaun ne’ebé. “Ita hein CNA konklui ninia prosesu Aprovizionamentu se mak manan mai husi Nasaun ne’ebé PN hatene simu karreta tu’ir espesifikasaun ne’ebé iha,”SJPN-Edgar dalen.

Enkuantu Orsamentu iha ba akizisaun karreta pur-volta $ 4.2 Miliaun, maibé depende ba prosesu Aprovizionamentu iha Kompañia neʼebé manan nia manan ho orsamentu hira pur karreta depende prosesu Aprovizionamentu mak hatene.

Konkorre

Maibé, klaru ke se’i la gastu hotu orsamentu $ 4.2 Miliaun tanba Kompañia barak se’i konkorre orasida balun se’i aprezenta pressu ki’ik liu no Juri sira iha CNA hare’e ida ne’ebé di’ak liu.

Signifika tinan ida ne’e,”ita halo esforsu tenke tinan ida ne’e, nia rohan karreta mai tanba aloka ba 2025-2026. La iha alokasaun orsamentu ba karreta. Karreta-65 mark saida. Depois orasida to’o mai ita bo’ot sira hare’e, prosesu Aprovizionamentu la’o karreta hirak ne’e, mai ita se’i hare’e marka saida,”remata SJPN-Edgar.(júlia)

banner 336x280

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *