Asean Hametin Papél Parlamentu Sira Iha Implementasaun Vizaun Asean 2045

banner 468x60

Dílipost.com, 16 Novembru 2026 — Primeiru-Ministru (PM) Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão, partisipa iha sesaun diskusaun ho líder ASEAN sira kona-bá papél parlamentu sira atu hametin kooperasaun rejionál no asegura implementasaun kompromisu ASEAN iha instituisaun nasionál ida-idak.

Iha diskursu, Prezidente Filipinas, Ferdinand R. Marcos Jr., enfatiza katak parlamentu sira iha responsabilidade importante atu promove partisipasaun feto no juventude, hametin kooperasaun iha kombate droga, krime transnasionál no ameasa emerjente sira, no haforsa sentralidade ASEAN.

banner 336x280

Subliña mós katak parlamentu sira tenke aprofunda relasaun ho parseiru no komunidade sira, hodi asegura katak kooperasaun rejionál reflete aspirasaun no preokupasaun povu nian.

Prezidente Marcos esplika katak tema Prezidénsia ASEAN 2026, “Navigating Our Future Together” (Naviga Hamutuk bá Futuru), orienta esforsu nasaun membru sira atu enfrenta inserteza jeopolítika, mudansa iha komérsiu, transformasaun teknolojia no presaun foun sira iha sosiedade.

“Kompromisu ne’ebé foti iha nível ASEAN presiza implementa liuhosi instituisaun nasionál, lejislasaun, alokasaun orsamentu, fiskalizasaun no konfiansa públika,” nia hateten.

Relasiona ho implementasaun vizaun ASEAN 2045, Prezidente Filipinas mós alerta kona-bá dezafiu rejionál sira, inklui seguransa enerjia no ai-han, dezenvolvimentu intelijénsia artifisiál (AI), fraúde online, krime transnasionál, mudansa klimátika, dezastre naturál, protesaun traballadór migrante no mudansa demográfika.

Afirma liutan katak dezafiu hirak-ne’e presiza governu no parlamentu sira servisu hamutuk liuhosi dezenvolvimentu polítika, lejislasaun, alokasaun rekursu, fiskalizasaun no diálogu kontinuu ho povu.

Iha parte ikus, Prezidente Marcos hato’o apresiasaun bá oportunidade atu rona mensajen hosi parlamentu ASEAN sira no diskute dalan atu hametin kooperasaun entre governu no parlamentu, hodi transforma vizaun ASEAN sai asaun no rezultadu konkretu.

PM Xanana Gusmão hamutuk ho líder ASEAN sira partisipa iha sesaun ne’e, ne’ebé kontinua ho sesaun taka bá públiku (closed session).

banner 336x280

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *